วารสารการบริหารฅน ปีที่ 27 ฉบับที่ 4/2549
การจัดการพนักงานที่เป็นดาวเด่นขององค์การ
(Talent Management)
ในอดีตพนักงานองค์การไม่ต้องมีความกังวลเกี่ยวกับเรื่องความมั่นคง ในการทำงานมากนัก เนื่องจากมักเริ่มต้นชีวิตการทำงานตั้งแต่อายุยัง น้อยและทำงานอยู่กับองค์การนั้นๆ ไปจนเกษียณอายุ องค์การในอดีต จึงให้ความสำคัญกับ เรื่องความจงรักภักดีต่อองค์การ (Loyalty) และยึดถือระบบอาวุโส (Seniority) ในการจ่ายค่าตอบแทน และ เลื่อนขั้นเลื่อนระดับให้กับพนักงาน

HR Best Practices
ปั้นคนเก่ง ฝังรากแกร่งให้ราชการไทย
ศ.ดร.ชาติชาย ณ เชียงใหม่
กระแสโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ทุกนาที ส่งผลกระทบต่อทุกวงการโดยเฉพาะภาคธุรกิจ ต่างรุดหน้าปรับโครงสร้างและวางแผนพัฒนาทรัพยากรบุคคลมาอย่างต่อเนื่อง แต่การเติบโตของประเทศไม่อาจพึ่งพาภาคเอกชนแต่เพียงฝ่ายเดียว ภาคราชการจำเป็นต้องก้าวตามให้ทัน คนดีมีฝีมืออย่าง ศ.ดร.ชาติชาย ณ เชียงใหม่ จึงขึ้นนั่งแท่นบริหารและปั้นคนเก่ง สร้างความแกร่งให้วงราชการไทยด้วยตัวเอง ด้วยโครงการพัฒนานักบริหารการเปลี่ยนแปลงรุ่นใหม่ (น.ป.ร.) ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ที่จะพัฒนาขีดความสามารถของภาคราชการอย่างเป็นระบบ ความหวังให้ได้มาซึ่งนักปกครองเชื้อสายใหม่ไฟแรงที่จะคอยสนับสนุนและวางแผน นโยบายให้ระบบราชการไทย เติบโตเคียงคู่ภาคธุรกิจของประเทศชาติอย่างยั่งยืนและแหลมคมยิ่งขึ้น

ปั้นผู้นำ ประกันอนาคตองค์การ
ลือชัย วงศ์สิรสวัสดิ์
กระแสความผันผวนของราคาน้ำมันในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้หลายธุรกิจต้องปรับตัวลง ต่างจาก ปตท.สผ. ซึ่งเป็นธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงกลับต้องขยายตัวรับกับการเติบโตที่รวด เร็วอย่างไม่ทันตั้งตัว เป็นผลให้ขาดกำลังคนทั้งในระดับปฏิบัติการจนถึงระดับผู้นำซึ่งสำคัญอย่าง ยิ่ง ด้วยผู้นำคือผู้นำพาทั้งคนและองค์การให้บรรลุตามเป้าหมายที่วางไว้ การสร้างคนเก่ง สรรหาคนดี มีความสามารถทั้งในภาพรวมและระดับผู้นำองค์การ จึงเป็นไม้เด็ดและภารกิจที่หนักหน่วงของ ปตท.สผ. ที่ต้องดำเนินการอย่างเข้มข้น เพื่อวางหลักประกันขององค์การให้สามารถรองรับการขยายตัวทางธุรกิจที่จะเกิด ขึ้นอย่างมหาศาลนับจากวันนี้เป็นต้นไ

ปั้นคนหลากสไตล์ หลายความเก่ง
ดร.มานะ โลหเตปานนท์
การเปลี่ยนแปลงรูปแบบองค์การในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาอย่างพลิกฝ่ามือ ถือเป็นช่วงก้าวกระโดดของทรู คอร์ปอเรชั่นอย่างแท้จริง จากบริษัทเทเลคอมมาเป็น Service Provider ผู้ให้บริการทุกรูปแบบ แตกยอดสู่ธุรกิจในสายบันเทิง ไอที และบรอดแบรนด์ที่ใหญ่ที่สุดในปัจจุบัน พร้อมพนักงานที่เพิ่มขึ้นนับหมื่นคนในหลากหลายสาขา นำมาซึ่งการควานหาคนเก่งขึ้นนั่งแท่นบริหารให้กับหน่วยงานต่างๆ อย่างท้าทาย ต้องอาศัยการจัดการอย่างเป็นระบบ ด้วยธุรกิจสายนี้หมายถึงการเล่นอยู่กับภาพพจน์ใหม่ถอดด้ามและการประเมิน สถานการณ์ในอนาคตได้อย่างถูกต้อง ทรู คอร์ปอเรชั่น จึงถือเป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาที่ควรค่าแก่การติดตาม

Think Ahead
เก่งและดีมีที่ไหน?
ทายาท ศรีปลั่ง
ว่ากันว่า แผนการตลาดที่ดีต้องมองครบใน 3 มิติคือ นอกจากวิเคราะห์สภาพแวดล้อมทางการตลาด ซึ่งหมายถึงสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และวัฒนธรรม มิติที่สองคือ การให้ความสำคัญกับพฤติกรรมของผู้บริโภค และมิติสุดท้ายคือ ความรู้ ความเข้าใจในองค์การของตนอย่างทะลุปรุโปร่ง ทั้งในแง่พันธกิจ วิสัยทัศน์ โครงสร้างและทรัพยากรขององค์การ โดยเฉพาะทรัพยากรบุคคล ยิ่งในภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว และไม่แน่นอนสูงเช่นนี้ หลายคนมองว่ากว่าจะฟื้นตัวคงย่างเข้าไตรมาส 2 ของปี 2550 ด้วยท่าทีและแนวทางการปรับตัวระยะยาวบนความสมดุล เพื่อสร้างความยั่งยืนให้เศรษฐกิจของประเทศตามนโยบายรัฐบาลด้วยแล้ว นั่นหมายถึงเราต้องการกำลังสำคัญที่ต้องทั้งเก่ง และเต็มเปี่ยมด้วยคุณธรรม แล้วเราจะจัดการเรื่องคนในยุคนี้กันอย่างไร ผมจึงขอนำตัวเลขที่น่าสนใจและเน้นเฉพาะเรื่องบุคลากรมาเล่าสู่กันฟัง โดยได้สำรวจจากมุมมองของผู้บริหารระดับสูง (CEO Survey) จำนวน 105 ท่าน ในเดือนกันยายน 2549 ที่ผ่านมา เรื่องความมั่นใจในการบริหารการจัดการธุรกิจและองค์การในช่วงนี้

Academic World
หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์แรงงานและการจัดการทรัพยากรมนุษย์ คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หากย้อนหลังไปสัก 10 ปี การจะหาหลักสูตรให้ตรงสายงานบริหารทรัพยากรมนุษย์คงเป็นเรื่องยาก ต่างจากปัจจุบันสถาบันการศึกษาหลายแห่งเล็งเห็นถึงความสำคัญ และทยอยเปิดหลักสูตรต่างๆ ออกมามากขึ้นเป็นลำดับ เพื่อให้ทันกับความต้องการล่าสุด คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยก็เช่นกัน ด้วยความพร้อมในทุกๆ ด้าน รวมถึงบุคลากรที่มีคุณภาพ ผู้ซึ่งคลุกวงในและทำงานวิจัยด้านแรงงานมาตลอด ทั้งยังรั้งตำแหน่งประธานศูนย์พัฒนาแรงงานและการจัดการคนปัจจุบันอย่าง รศ.ดร.จุฑา มนัสไพบูลย์ ซึ่งได้ให้เกียรติมาเล่าความเป็นมาในฐานะประธานหลักสูตรที่ผสมผสานความรู้ ต่างๆ ที่จำเป็นในการจัดการทรัพยากรมนุษย์ โดยเฉพาะการนำเอาหลักการวิเคราะห์ภาวะเศรษฐกิจทั้งระบบมาเป็นแก่นสำคัญในการ ศึกษานี้ด้วย

IT for HR
การจัดทำรายงานสารสนเทศทรัพยากรมนุษย์เพื่อการตัดสินใจของผู้บริหาร
ศักดิ์ดา หวานแก้ว
วารสารฯ ฉบับนี้เป็นฉบับไตรมาสสุดท้ายของปี 2549 ซึ่งในช่วงปลายปี หน่วยงาน HR ของพวกเราจะยุ่งกันมาก หลายบริษัทส่วนใหญ่จะมีการจัดทำข้อมูลเพื่อเสนอปรับค่าจ้างประจำปีและโบนัส นอกจากนั้นยังมีงานที่สำคัญอีกหลายงานเช่น งานจัดทำแผนงานประจำปี แผนงานกำลังพล แผนงานงบประมาณ แผนงานฝึกอบรม เป็นต้น ซึ่งงานเหล่านี้จะเกี่ยวข้องกับงานการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของบริษัท จำเป็นต้องมีการจัดเตรียมข้อมูลที่ดี เพื่อใช้ในการตัดสินใจของผู้บริหาร ดังนั้น คอลัมน์ IT for HR ฉบับนี้จึงขออนุญาตมาถ่ายทอดประสบการณ์ที่ผมคิดเองและค้นคว้าบวกกับทำงานใน ภาคปฏิบัติ ซึ่งคงมีทั้งปัญหาและความสำเร็จเกี่ยวกับการจัดทำรายงานสารสนเทศเพื่อใช้ใน การตัดสินในของผู้บริหารมาเล่าสู่กันฟัง

HR Inspiration
รู้เขา รู้เรา สุดยอดความคิดที่ไม่เคยตกยุค
ดารณี ธีรธนากร
เส้นทางการทำงานที่ไม่เคยหยุดนิ่งกว่า 20 ปี ล้วนแล้วแต่อยู่ในแวดวงบริษัทข้ามชาติที่เข้าข่ายธุรกิจนับหมื่นล้าน ล่าสุด คุณดารณี ธีรธนากร ขึ้นนั่งแท่นผู้อำนวยการบริหารฝ่ายทรัพยากรบุคคลที่ต้องดูแลพนักงานกว่า 3,000 คนให้กับบริษัท เนสท์เล่ (ไทย) จำกัด บริษัทผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มรายใหญ่ที่สุดของโลก มีตำนานเก่าแก่ที่สุดกว่า 130 ปี กุญแจสำคัญที่ถือเป็นกลยุทธ์ส่วนตัวคือ “รู้เขา รู้เรา” แนวการทำงานที่ต้องอาศัยการตื่นตัวอยู่ตลอดเวลาและไม่เคยหยุดคิด สั้นๆ แต่กินความลึก เพราะใช้รบร้อยครั้งก็ชนะทั้งร้อยครั้ง นี่คือสุดยอดความคิดที่อยากนำเสนอในฉบับนี้

HR Champion in Action
HR กับการบริหารคนเก่ง (Talent Management)
อภิชัย ศรีเมือง
หากจะกล่าวว่า หลักการและการปฏิบัติในเรื่องการบริหารคนเก่ง (Talent Management) เป็นสุดยอดกลยุทธ์ของการวางระบบการบริหารงานทรัพยากรบุคคลที่นำมาใช้เพื่อ ให้สามารถสร้างและพัฒนาบุคลากรที่จะรองรับให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง และการเจริญเติบโตแบบก้าวกระโดดขององค์การก็คงจะไม่ผิดนัก เพราะแนวทางการวางระบบการบริหารและพัฒนาคนเก่งของบางองค์การถือเป็นสุดยอด ของการพลิกโฉมหรือการปฏิวัติใหม่แบบแปลงรูปเปลี่ยนรากของระบบการบริหารงาน ทรัพยากรบุคคลเลยทีเดียว

People Conner
บริหารคนเก่งแต่ร้ายอย่างไรดี?
อังคณาลักษณ์ จงจิตต์, อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา
ครั้งหนึ่งได้มีโอกาสสัมภาษณ์งานในฐานะ HR ร่วมกับผู้บริหารระดับฝ่าย ครั้งนั้นเป็นการสัมภาษณ์ที่ยาวนานมาสำหรับผู้เขียน เพราะนอกจากจะสัมภาษณ์ผู้สมัครสิบกว่าคนยังใช้เวลาสัมภาษณ์คนละเกือบๆ 3 ชั่วโมง จนอดที่จะถามผู้บริหารไม่ได้ว่า ทำไมท่านถึงใช้เวลาสัมภาษณ์นานขนาดนี้ คำตอบที่ได้คือ ถ้าผมไม่ยอมเสียเวลาที่จะสัมภาษณ์นานอย่างนี้เพื่อให้ได้คนที่เก่งที่สุดใน ตำแหน่งนี้ ผมอาจจะเสียเวลาอีกเป็นเดือนๆ หรือปีๆ เพื่อตามล้าง ตามเช็ด ตามแก้ไขปัญหาต่างๆ นานา ที่คนไม่เก่งก่อไว้

HR Trend & Challenges Survey
Past Present and the Future
สุรัสวดี สุวรรณเวช
ปัจจุบันสภาวะการแข่งขันทางธุรกิจที่มีความรุนแรงมากขึ้น ทำให้บทบาทการทำงานของฝ่ายทรัพยากรมนุษย์มีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม โดยมีลักษณะการทำงานแบบมีส่วนร่วมกับส่วนงานต่างๆ มากยิ่งขึ้นและมีลักษณะเป็นเชิงกลยุทธ์มากขึ้น

HR Coffee Corner
ดาวเด่นขององค์การ: “พรสวรรค์” หรือ “พรแสวง” A Star is Born or Made?
ดร.เทอดทูน ไทศรีวิชัย
ภารกิจสำคัญที่ท้าทายฝ่ายทรัพยากรบุคคลอย่างเราๆ ท่านๆ มาทุกยุคทุกสมัยคือ การบริหารและจัดการ “คน” เพื่อเป็นกลไกในการขับเคลื่อน “องค์การ” ของตนให้ประสบความสำเร็จ โดยบรรลุถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ และเมื่อพูดถึง “คน” ในปัจจุบันนี้ก็ย่อมหนีไม่พ้นการให้ความสำคัญกับกลุ่มของพนักงานที่มีผลการ ปฏิบัติงานสูง หรือ “ดาวเด่นขององค์การ” นั่นเอง แต่อะไรเป็น “สิ่งสำคัญที่สุดที่ทำให้พนักงานเหล่านั้นมีผลการทำงานที่ดีเลิศ” (What matters most in producing high performance) จะเป็นความสามารถส่วนบุคคลทางธรรมชาติที่แต่ละคนมีมาแต่กำเนิดที่เราเรียก กันว่า “พรสวรรค์” หรือจะเป็นความมุ่งมั่นในการทำงานที่จริงจัง อันประกอบไปด้วยการฝึกฝนอบรมพัฒนาอย่างหนักและสม่ำเสมอของแต่ละคนที่เรียก กันแบบเล่นๆ ไม่เป็นทางการว่า “พรแสวง”

Quality of Work Life
คุณภาพชีวิตในการทำงานที่แท้จริงสู่ความภักดีอย่างยั่งยืน
ดร.อัสนียา สุวรรณศิริกุล
ฉบับนี้เป็นฉบับส่งท้ายปลายปี เวลาผ่านไปเร็วเหมือนติดปีก จนอยากรับทราบข่าวคราวบ้างว่า 1 ปีที่ผ่านไป แต่ละคนคุณภาพชีวิตดีขึ้นขนาดไหน มีใครซึมซับความปรารถนาดีของคอลัมน์นี้บ้างหรือเปล่า... ส่งข่าวถึงกันบ้างก็จะดีนะคะ

Article
บทบาทนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ในสถานการณ์การก่อการร้าย
ดิลก ถือกล้า
ในปัจจุบันนี้เราต้องยอมรับความเป็นจริงว่า โลกไม่ได้เป็นอย่างที่เคยเป็นอีกต่อไป ภัยการก่อการร้ายได้ขยายวงกว้าง สร้างความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สินต่อประชาชนผู้บริสุทธิ์ไม่เว้นแต่ละ วัน และถือได้ว่าเป็นสภาพแวดล้อมสำคัญประการหนึ่งที่กระทบต่อองค์การและต้องนำมา พิจารณา เพื่อกำหนดแนวทางการบริหารการจัดการให้เกิดความพร้อมรับมือกับภัยคุกคามดัง กล่าว แม้ว่าในประเทศไทย ยกเว้นบริเวณ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยก็ยังปลอดจากภัยการก่อการร้ายก็ตาม แต่โดยการปฏิบัติงานของคนในองค์การที่ต้องเดินทางไปในพื้นที่เสี่ยงทั้งภาย ในและภายนอกประเทศจึงเป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่ง ที่ต้องเตรียมการรับมือสถานการณ์ที่ไม่อาจคาดหมายได้ และเป็นอีกบทบาทที่องค์การคาดหวังว่า นักบริหารทรัพยากรมนุษย์จะต้องสามารถให้ข้อแนะนำหรือเตรียมการให้แก่องค์การ ได้

Keep eyes on ER
การวัดอุณหภูมิแรงงาน
ชำนาญ พิมลรัตน์
นับเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งที่จะต้องทราบความรู้สึกนึกคิด ทัศนคติ ทีท่า หรือทราบว่าพนักงานในสถานประกอบการมีความพึงพอใจและไม่พอใจในเรื่องใดบ้าง เพราะอะไร เพื่อที่จะหาทางแก้ไขเยียวยาอย่างทันต่อเหตุการณ์