>
เรากำลัง “ฟัง” กันอยู่ในระดับไหน? รู้จัก 4 ระดับของการฟัง
Article
September 1, 2026

เรากำลัง “ฟัง” กันอยู่ในระดับไหน? รู้จัก 4 ระดับของการฟัง

การนั่งฟังคนคนเดียวกัน ไม่ได้หมายความว่าเราจะ “ฟังเขา” ในแบบเดียวกันเสมอไป รู้จัก 4 ระดับของการฟัง ตั้งแต่ Downloading, Factual Listening, Empathic Listening ไปจนถึง Generative Listening ที่อาจเปิดพื้นที่ให้ความคิดและความเป็นไปได้ใหม่เกิดขึ้นจากบทสนทนา

ขณะที่ เรากำลังนั่งฟังคน ๆ เดียวกัน

แต่ไม่ได้แปลว่าเรากำลัง “ฟังเขา” ในแบบเดียวกันตลอดเวลา

บางครั้งเราฟัง แล้วคิดในใจว่า

“อ๋อ เรื่องนี้รู้อยู่แล้ว

บางครั้งเราเริ่มได้ยินข้อมูลใหม่

ที่ต่างจากสิ่งที่เราเคยคิด

บางครั้งเราไม่ได้เพียงเข้าใจว่าเขา “พูดอะไร”

แต่เริ่มมองเห็นโลกจากมุมของเขา

บางครั้ง บทสนทนาหนึ่งอาจพาเราไปเจอความคิดหรือความเป็นไปได้ใหม่ที่ก่อนเริ่มคุยกันยังไม่มีใครมองเห็น

...

4 ระดับของการฟัง

Otto Scharmer จาก MIT Sloan ศึกษาการปฏิสัมพันธ์ของคนในองค์กรมานานกว่าทศวรรษ และเสนอว่าการฟังของเราสามารถเกิดขึ้นได้ใน 4 ระดับ

ระดับแรก — Downloading

เราฟังผ่านสิ่งที่เรารู้อยู่แล้ว

ได้ยินอะไรที่ตรงกับความคิดเดิมก็รู้สึกว่า

“ใช่ ฉันรู้อยู่แล้ว”

ระดับที่สอง — Factual Listening

เราเริ่มเปิดรับข้อมูลที่แตกต่างจากสิ่งที่ตัวเองรู้หรือเชื่อ

แทนที่จะฟังเพื่อยืนยันความคิดเดิม เราเริ่มสนใจว่า

“มีอะไรที่ฉันยังไม่รู้?”

ระดับที่สาม — Empathic Listening

จุดสนใจเริ่มเคลื่อนจากโลกของเรา

ไปสู่โลกของคนตรงหน้า

ไม่ใช่แค่เข้าใจข้อมูล แต่พยายามมองสถานการณ์ผ่านสายตาของเขา และเชื่อมโยงกับประสบการณ์ของเขาจากข้างใน

และ ระดับที่สี่ — Generative Listening

ไม่ใช่เพียง “ฟังให้เก่งขึ้น”

แต่เป็นการฟังด้วยความเปิดกว้างมากพอที่จะทำให้ บางสิ่งที่ยังไม่เคยมีมาก่อนเกิดขึ้นจากบทสนทนา

อาจเป็นความคิดใหม่

ทางออกใหม่

หรือมุมมองที่ทำให้ทั้งสองฝ่ายเห็นสิ่งต่าง ๆ ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

Scharmer อธิบายระดับนี้ว่าเป็นการเชื่อมต่อกับ “emerging future” ความเป็นไปได้ใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้น

ทั้ง 4 ระดับนี้เกิดขึ้นได้

โดยที่เรายังนั่งอยู่ตรงหน้า และดูเหมือนกำลังฟังเหมือนกันทุกระดับ

สิ่งที่ต่างกันคือ

เรากำลังฟังจากตรงไหน

ฟังจากสิ่งที่ตัวเองรู้อยู่แล้ว

ฟังเพื่อค้นพบสิ่งที่ยังไม่รู้

ฟังจากโลกของคนตรงหน้า

หรือเปิดพื้นที่ให้สิ่งใหม่เกิดขึ้นจากบทสนทนา

Deep Listening: Building a Listening Culture

ในหลักสูตร Deep Listening: Building a Listening Culture ของ PMAT ก็มีการเรียนรู้เรื่อง 4 ระดับการฟัง ในกรอบของ The 7L Deep Listening Model เพื่อให้ผู้เรียนได้สังเกตตัวเองว่า

ตอนนี้เรากำลังฟังอยู่ในระดับไหน?

และอะไรที่เรายังไม่ได้ยิน

แม้คนตรงหน้ากำลังพยายามบอกเราอยู่

...

Deep Listening: Building a Listening Culture

1-Day Intensive Workshop | The 7L Deep Listening Model

วิทยากร คุณกกกร (โก้โก้) เบญจาธิกูล

Facilitator, Volunteer Listener, Artist

ผู้มีประสบการณ์ด้านการรับฟังผู้คนและออกแบบกระบวนการเรียนรู้มากกว่า 10 ปี

📅

1 ตุลาคม 2569

📍

Grande Centre Point Ploenchit

PMAT Member 6,000 บาท | General 8,000 บาท

พิเศษ! มา 3 จ่าย 2

สำหรับ Leaders • Managers • HR / ER / EX • People Professionals และทุกคนที่เชื่อว่า การฟังที่ดี สร้างที่ทำงานที่ดีขึ้นได้

สอบถามรายละเอียดและสำรองที่นั่งได้ที่ 061-821-4441 (โตโต้)

อ่านเรื่องราว "นักฟังนางมารร้ายศิษย์พระพุทธเจ้า" ได้ที่ https://readthecloud.com/.../cloud-of-thoughts/coco-gokgorn/

Download โบว์ชัวร์เพิ่มเติมได้ที่ https://shorturl.at/YwJJ6

ลงทะเบียนได้ที่ https://forms.gle/aCuNAaHvDMW4eNYf8

Source:

Scharmer, C. O., Four Types of Listening, MIT Sloan School of Management.

Scharmer, C. O., U-Lab: Leading Profound Innovation for a More Sustainable World, MIT OpenCourseWare.

#PMAT #DeepListening #ListeningCulture #PeopleManagement #LeadershipDevelopment #PsychologicalSafety #EmployeeExperience #BuildingTrust

Tag:
Article
Share this post:
ถนอมรัตน์ ฟองเลา
Content Curator & Editor

Related Knowledge Hub

Join for free and get personalized recommendations, updates and offers.
Article
ฟังให้ได้ยินสิ่งที่เขาไม่ได้พูด: 10 ปีบนเส้นทางนักฟังของ “โกโก้ กกกร”
จากนักแสดงสู่บทบาทอาสาสมัครนักฟัง ชวนสำรวจบทเรียนจากประสบการณ์กว่า 10 ปีของ “โกโก้ กกกร” ว่าการฟังอย่างลึกซึ้งอาจไม่ได้เริ่มจากการรู้ว่าควรพูดอะไร แต่อยู่ที่การรู้ว่าเมื่อไรควรวางตัวเองลง และฟังคนตรงหน้าอย่างแท้จริง
September 6, 2026
Article
อยากให้คนปรับตัว องค์กรเปลี่ยนการให้รางวัลแล้วหรือยัง?
EY US ทุ่มเงิน 100 ล้านดอลลาร์เพื่อให้รางวัลคนที่เรียนรู้ ทดลอง ปรับตัว และสร้างผลกระทบ เพราะหากองค์กรอยากเห็นวิธีทำงานแบบใหม่ ระบบรางวัลก็ต้องเปลี่ยนตามด้วย
September 3, 2026
Article
เมื่อบุคลิกภาพช่วยชดเชยทักษะได้ HR จะวัดอย่างไรไม่ให้กลายเป็นอคติ?
ผู้จ้างงานในสหรัฐฯ 86% เชื่อว่า “บุคลิกภาพที่เหมาะสม” สามารถชดเชยทักษะที่ยังขาดได้ แต่เมื่อหลายคนตัดสินผู้สมัครจากบทสนทนาครั้งแรก HR จะประเมินคุณสมบัติเหล่านี้อย่างไรโดยไม่ปล่อยให้ความประทับใจส่วนตัวกลายเป็นเกณฑ์?
September 3, 2026