การเปิดรับสมัครงานภายในดูเหมือนเป็นคำตอบที่ดีสำหรับการรักษาพนักงาน องค์กรได้ใช้ทักษะของคนที่รู้จักธุรกิจอยู่แล้ว ขณะที่พนักงานมีโอกาสเติบโตโดยไม่ต้องย้ายบริษัท
แต่เมื่อมีคนได้ตำแหน่ง ย่อมมีคนที่ไม่ได้
หลังประกาศผล คนกลุ่มหลังกลับไปทำงานที่เดิมพร้อมอะไรบ้าง แล้วเขารู้หรือไม่ว่าต้องพัฒนาเรื่องไหน และเขายังมีความเชื่อและมั่นใจหรือเปล่าว่าครั้งหน้าอาจเป็นโอกาสของตัวเอง
แม้แต่คนที่ได้รับข่าวดี องค์กรก็ยังมีคำถามต่อว่า แล้วเราเตรียมอะไรไว้ให้เขารับบทบาทใหม่ในอนาคตบ้าง
ตลาดงานภายในไม่ได้จบลงหลังประกาศชื่อผู้ได้รับคัดเลือก แต่เริ่มต้นขึ้นหลังจากจับคู่คนกับตำแหน่งได้แล้วต่างหาก
เมื่อไม่ได้ตำแหน่ง พนักงานอาจกำลังประเมินอนาคตของเขาในองค์กร
JR Keller จาก Cornell และ Kathryn Dlugos จาก Penn State ศึกษาประสบการณ์ถูกปฏิเสธจากการสมัครงานภายในกว่า 9,000 ครั้ง ในบริษัท Fortune 100 แห่งหนึ่งตลอด 5 ปี พบว่าผู้สมัครที่ถูกปฏิเสธมีแนวโน้มออกจากองค์กรเกือบสองเท่า เมื่อเทียบกับผู้ที่ได้ตำแหน่งหรือไม่ได้สมัคร
แต่ในกลุ่มที่ถูกปฏิเสธ ผู้ที่ได้สัมภาษณ์กับหัวหน้าผู้รับเข้าทำงาน กลับมีแนวโน้มลาออกต่ำกว่าผู้ที่ถูกคัดออกก่อนหน้านั้นประมาณครึ่งหนึ่ง และเมื่อผู้ได้ตำแหน่งเป็นคนในแทนคนนอก แนวโน้มออกก็ต่ำกว่าประมาณครึ่งหนึ่งเช่นกัน
ผลการศึกษานี้สะท้อนว่า พนักงานใช้กระบวนการคัดเลือกประเมินโอกาสเติบโตในอนาคตด้วย การสัมภาษณ์เปิดโอกาสให้ได้รับข้อมูลเรื่องทักษะที่ยังขาดอยู่ ส่วนการเห็นเพื่อนร่วมงานได้ตำแหน่งช่วยให้มองเห็นความเป็นไปได้ของตัวเองเช่นกัน
สำหรับ HR ข้อค้นพบนี้ อยากชวนให้กลับไปดูประสบการณ์ของพนักงานหลังแจ้งผลการคัดเลือก
ข้อความว่า “ครั้งนี้มีผู้สมัครที่เหมาะสมกว่า” ไม่ช่วยให้พนักงานรู้ว่าตัวเองควรทำอะไรต่อ หากเขาตั้งใจเติบโตกับองค์กร เราจะเปลี่ยนความตั้งใจนั้นให้เป็นแผนพัฒนาที่จับต้องได้อย่างไร
แต่ถ้าเปลี่ยนเป็นการจัดให้มีการสนทนาพูดคุยกันหลังการคัดเลือก จะช่วยให้พนักงานตอบคำถาม 3 ข้อของตัวเองได้ชัดเจนขึ้น
- จุดแข็งใดของเขาที่สอดคล้องกับบทบาทที่สมัคร
- มีทักษะหรือประสบการณ์สำคัญอะไรที่ต้องเพิ่มเติม
- มีงานหรือโครงการใดให้เขาเริ่มฝึกสิ่งเหล่านั้นได้บ้าง
และบทสนทนานี้ควรจบลงด้วยแผนที่ทำต่อได้ เช่น โครงการที่จะเข้าร่วม คนที่จะช่วยให้คำแนะนำ และเวลาที่จะกลับมาติดตามความคืบหน้า เพื่อให้พนักงานมองเห็นก้าวถัดไปของตัวเอง
คนที่ได้ตำแหน่งก็ต้องมีเส้นทางไปต่อ
อีกด้านหนึ่ง ข้อมูลจาก ADP Research Institute เตือนว่า การเลื่อนตำแหน่งไม่ได้รับประกันว่าพนักงานจะอยู่ต่อ
รายงานปี 2566 วิเคราะห์ประวัติการทำงานของพนักงานในสหรัฐฯ มากกว่า 1.2 ล้านคน ระหว่างปี 2562–2565 ในองค์กรที่มีพนักงานอย่างน้อย 1,000 คน แบบจำลองประเมินโอกาสลาออกจากบริษัทภายในหนึ่งเดือนหลังเลื่อนตำแหน่งครั้งแรกไว้ที่ 29% เทียบกับ 18% ในสถานการณ์สมมติที่คนกลุ่มเดียวกันไม่ได้เลื่อนตำแหน่ง
ตัวเลขนี้วัดการออกจากบริษัททุกเหตุผล และความแตกต่างแคบลงเมื่อถึงประมาณเดือนที่ 6 นั่นคือ หลังได้เลื่อนตำแหน่ง พนักงานมีโอกาสจะลาออก 29% ภายในหนึ่งเดือน แต่หลังจากนั้นแนวโน้มจะลดลง
ดังนั้นช่วงเปลี่ยนบทบาทภายใน 1 เดือนนั้น จึงมีความสำคัญ
คนที่เคยทำงานของตัวเองได้ดี เมื่อเป็นหัวหน้าอาจต้องเริ่มมอบหมายงาน ให้ข้อมูลย้อนกลับ และจัดการความขัดแย้ง ส่วนคนที่ย้ายข้ามสายงานอาจมีทักษะพื้นฐานพร้อม แต่ยังต้องเรียนรู้ผู้เกี่ยวข้องและวิธีตัดสินใจของทีมใหม่
ก่อนวันเริ่มบทบาท HR และหัวหน้าจึงควรตกลงร่วมกันว่า งานเดิมใดจะส่งต่อ เป้าหมายในช่วงแรกเป็นอย่างไร พนักงานมีอำนาจตัดสินใจและทรัพยากรเพียงพอหรือไม่ และใครจะช่วยเหลือเขาได้เมื่อต้องเจอเรื่องที่ยังไม่เคยมีประสบการณ์
การนัดคุยในช่วง 30–60–90 วัน เป็นจุดเริ่มต้นที่สามารถนำไปปรับใช้ได้ โเพื่อให้พนักงานได้บอกถึงอุปสรรคและความช่วยเหลือที่ต้องการ ควบคู่กับการติดตามผลงานของเขา
เปิดโอกาสให้เติบโตได้ ก่อนมีตำแหน่งว่าง
หากการเติบโตทุกครั้งต้องรอตำแหน่งใหม่ องค์กรอาจมีโอกาสให้พนักงานน้อยกว่าที่คิด
กรณี FLEX Experiences ของ Unilever แสดงให้เห็นอีกวิธีการหนึ่ง แพลตฟอร์มนี้เปิดให้พนักงานนำทักษะไปทำโครงการกับทีมอื่น และสะสมประสบการณ์ใหม่ โดยใช้เวลาทำงานบางส่วนหรือมากตามลักษณะโครงการ
โดยช่วงทดลองของโครงการนี้ครอบคลุมพนักงานมากกว่า 20,000 คนในกว่า 90 ประเทศ และเปิดโอกาสให้เกิดการทำงานผ่านโครงการเหล่านี้มากกว่า 60,000 ชั่วโมงในสองเดือน
แล้วองค์กรของเราล่ะ มีงานส่วนไหนที่เปิดให้คนต่างทีมเข้ามาลองทำได้บ้าง เช่น โครงการปรับปรุงบริการ งานวิเคราะห์ข้อมูล หรือการพัฒนากระบวนการใหม่
โอกาสลักษณะนี้ช่วยให้พนักงานได้ลองใช้ทักษะในบริบทใหม่ และช่วยให้องค์กรมองเห็นศักยภาพที่อาจไม่ปรากฏอยู่ในชื่อตำแหน่งเดิม
อย่างไรก็ตาม มีข้อควรระวังคือองค์กรต้องมีข้อตกลงเรื่องเวลาทำงาน ผู้รับผิดชอบ และการประเมินผลให้ชัดเจน พร้อมจัดภาระงานรองรับ เพื่อให้การเรียนรู้จากงานจริงเกิดขึ้นได้ในทางปฏิบัติ
จากการเติมตำแหน่งว่าง สู่การออกแบบทางเติบโต
การเปิดรับสมัครคนใน หรือ Internal Recruitment เป็นส่วนหนึ่งของการเคลื่อนย้ายคนภายในองค์กร แต่โอกาสเติบโตยังครอบคลุมถึงการย้ายทีม การข้ามสายงาน และการเข้าร่วมโครงการที่ช่วยให้ได้ใช้ทักษะใหม่ด้วย
เมื่อธุรกิจต้องการความสามารถที่เปลี่ยนไป HR จึงต้องเชื่อมโยงให้เห็นว่า งานใดกำลังต้องการทักษะอะไร คนที่มีอยู่พร้อมแค่ไหน และต้องสร้างโอกาสแบบใดให้เขาพัฒนาไปถึงจุดนั้น
การติดตามผลควรครอบคลุมทั้งจำนวนตำแหน่งที่เติมได้จากคนใน และประสบการณ์ของคนตลอดเส้นทาง เช่น
- ผู้สมัครที่ไม่ได้ตำแหน่งได้รับข้อมูลสำหรับพัฒนาตัวเองหรือไม่
- แผนพัฒนานั้นนำไปสู่โอกาสฝึกทำงานจริงได้แค่ไหน
- ผู้ย้ายงานหรือเลื่อนตำแหน่งได้รับการสนับสนุนอะไรในช่วงเปลี่ยนผ่าน
- หัวหน้างานเปิดโอกาสให้คนไปเติบโตกับทีมอื่นได้จริงหรือไม่
คำตอบเหล่านี้จะช่วยให้องค์กรมองเห็นว่า โอกาสความก้าวหน้าที่องค์กรประกาศไว้เกิดขึ้นจริง ในประสบการณ์จริงของพนักงานมากน้อยเพียงใด
เครื่องมือชวนลงมือทำ: Career Map ในกระบวนการสนทนา
เริ่มต้นบทสนทนาเรื่องอนาคตด้วยสเปรดชีตง่าย ๆ โดยให้พนักงานกับหัวหน้าลองเติมข้อมูลร่วมกัน
ชวนพนักงานเขียนบทบาทงานหลัก ทักษะที่ใช้ และประสบการณ์สำคัญสำหรับความก้าวหน้า สำรวจทิศทางการเติบโต และสิ่งที่ต้องเติมทักษะหรือประสบการณ์สำคัญของแต่ละเส้นทาง
.png)
คำถามทบทวนตัวเองเหล่านี้จะเป็นจุดเริ่มต้นในการช่วยให้องค์กรได้สำรวจตัวเองด้วยว่า เส้นทางความก้าวหน้าสำหรับพนักงานนั้นเป็นเรื่องใหม่ในองค์กรหรือไม่ องค์กรยังไม่มีตัวอย่าง หรือมีอยู่แล้วแต่พนักงานไม่รู้ จากนั้นระบุให้ชัดว่าใครจะช่วยส่งเสริมหรือมีโอกาสใดให้เขาได้บ้าง
เมื่อธุรกิจต้องการทักษะใหม่ เราจะเปิดทางให้คนที่มีอยู่ไปต่ออย่างไร?
การเปิดรับสมัครงานภายในเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการสร้างโอกาสเติบโต องค์กรยังต้องเชื่อมให้ได้ว่า ทักษะที่ธุรกิจต้องการอยู่ตรงไหน ใครมีศักยภาพจะพัฒนาไปถึง และต้องมีโอกาสหรือการสนับสนุนอะไรให้เขาก้าวไปได้จริง
คำถามนี้เชื่อมกับโจทย์ของเซสชั่น Practice in Action 6 : REIMAGINE WORKFORCE: The Evolution of Workforce Architects “ธุรกิจต้องการทักษะใหม่ แต่คนยังติดบทบาทเดิม เราจะเปิดทางให้คนไปต่อได้อย่างไร?” ในงาน Thailand HR Day 2026
เรียนรู้ร่วมกันกับ คุณชุติมา สีบำรุงสาสน์ Founder & CEO, BRIGHTNEST Studio Co., Ltd. และ คุณศาสตรา มังกรอัศวกุล รองผู้จัดการใหญ่ สายงานทรัพยากรบุคคล ธนาคารกสิกรไทย
27 พฤศจิกายน 2569 | 13.30–14.45 น.
Room C • ชั้น 1
Centara Grand at Central Plaza Ladprao Bangkok
ในองค์กรของคุณ มีใครพร้อมจะเติบโต แต่ยังมองไม่เห็นทางไปต่ออยู่บ้าง?
ดูรายละเอียดและกำหนดการ
https://hrday.pmat.or.th/
ลงทะเบียนรายบุคคล / แบบกลุ่ม
https://hrday.pmat.or.th/register
Source:
- Keller & Dlugos — Turned Down and Taking Off? Rejection and Turnover in Internal Talent Markets
https://journals.aom.org/doi/10.5465/amj.2018.1015
สรุปงานวิจัยโดย Cornell University:
https://news.cornell.edu/stories/2021/08/rejected-internal-applicants-twice-likely-quit - ADP Research Institute — Today at Work, Q3 2023: The Hidden Truth About Promotions
https://www.adpresearch.com/wp-content/uploads/2023/08/TaW_Q32023v1.pdf


.png)


.png)
.png)